క్షయ (tb) రహిత సమాజమే లక్ష్యంగా ప్రభుత్వాలు ఏటా వందల కోట్ల రూపాయల నిధులు కేటాయిస్తున్నా, క్షేత్రస్థాయిలో యంత్రాంగం నిర్లక్ష్యం కారణంగా విలువైన ఔషధాలు నిరుపయోగంగా మారుతున్నాయి. ఛత్తీస్‌గఢ్‌ ఆరోగ్య శాఖ నిర్లక్ష్యంతో సుమారు రూ.3 కోట్ల విలువైన లక్షకు పైగా ‘సి-టీబీ’ (Cy-TB) వయల్స్ వచ్చే నెల నవంబర్ నాటికి గడువు ముగిసిపోనున్నాయి.
గిడ్డంగుల్లోనే మగ్గిపోతున్న నిల్వలు..
క్షయ వ్యాధిగ్రస్తులతో సన్నిహితంగా మెలిగేవారు, ముప్పు ఎక్కువగా ఉన్న వ్యక్తుల్లో ముందస్తుగా ఇన్‌ఫెక్షన్‌ను గుర్తించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏడాది క్రితం సుమారు 1.5 లక్షల ‘సి-టీబీ’ వయల్స్‌ను రాష్ట్రానికి పంపింది. అయితే, వీటి వినియోగానికి సంబంధించి సమగ్ర మార్గదర్శకాలు రాలేదనే సాకుతో అధికారులు వీటిని జిల్లాలకు పూర్తిస్థాయిలో పంపిణీ చేయకుండా రాష్ట్ర ఔషధ నిల్వ కేంద్రాల్లోనే వదిలేశారు. ఒక్కో డోసు విలువ దాదాపు రూ.300 కాగా, ఒక వయల్‌లో 10 డోసులు ఉంటాయి. ప్రస్తుతం నిరుపయోగంగా ఉన్న లక్ష డోసుల విలువ సుమారు రూ.3 కోట్లు.
వినియోగం అంతంతమాత్రమే..రాయ్‌పూర్ వంటి ప్రధాన నగరాల్లో ప్రాథమికంగా కొద్దిమంది ఆరోగ్య సిబ్బందికి మాత్రమే పరీక్షలు నిర్వహించి, మిగిలిన నిల్వలను పూర్తిగా పక్కన పెట్టేశారు.
‘సి-టీబీ’ పరీక్ష అంటే ఏమిటి..?
క్షయ బాధితులతో నేరుగా సంబంధం ఉన్న వ్యక్తుల్లో బ్యాక్టీరియా సంక్రమణను నిర్ధారించేందుకు ఈ అధునాతన స్కిన్ టెస్ట్ నిర్వహిస్తారు.
ప్రత్యేక ద్రవాన్ని చర్మం కింద ఇంజెక్ట్ చేస్తారు.
48 నుంచి 72 గంటల వ్యవధిలో ఫలితాన్ని పరిశీలిస్తారు.
ఇంజెక్షన్ ఇచ్చిన భాగంలో ఎరుపుదనం లేదా గడ్డలాంటి వాపు ఏర్పడితే, ఆ తీవ్రత ఆధారంగా బ్యాక్టీరియా ఉనికిని గుర్తించి తదుపరి నిర్ధారణ పరీక్షలు చేపడతారు.
కిట్ల కొరతతో కుంటుపడుతున్న నిర్ధారణ..
ఒకవైపు రూ.కోట్ల విలువైన వయల్స్ ఎక్స్‌పైరీకి చేరువవుతుండగా, మరోవైపు క్షేత్రస్థాయిలో టీబీ రోగులను గుర్తించేందుకు అవసరమైన ‘ట్రూ-నాట్’ (TrueNat) వంటి ప్రాథమిక కిట్ల కొరత తీవ్రంగా వేధిస్తోంది. తగినన్ని వనరులు సమకూర్చకుండా కొత్త కేసులను గుర్తించాలంటూ ఉన్నతాధికారులు ఒత్తిడి పెంచుతున్నారని కిందిస్థాయి సిబ్బంది ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. అధికారులు తక్షణమే స్పందించి, గడువు ముగియకముందే ఈ వయల్స్‌ను అవసరమైన ప్రాంతాలకు తరలించి వినియోగంలోకి తీసుకురావాల్సిన అవసరం ఉంది.