ప్రపంచవ్యాప్తంగా పోలియోను పారద్రోలేందుకు దశాబ్దాలుగా తీవ్ర ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నప్పటికీ, కొన్ని దేశాల్లో ఇంకా ఈ మహమ్మారి జాడలు కనిపిస్తూనే ఉన్నాయి. ప్రధానంగా ఐదేళ్లలోపు చిన్నారులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే ఈ వ్యాధి నాడీ వ్యవస్థను దెబ్బతీసి శాశ్వత వైకల్యానికి, కొన్నిసార్లు మరణానికి దారితీస్తుంది. పోలియో ప్రమాద తీవ్రత, తాజా గణాంకాలపై ప్రత్యేక కథనం.
భారత్‌లో జీరో.. పొరుగు దేశాల్లో మాత్రం..
అక్టోబర్ 20, 2026 నాటికి అందిన గ్లోబల్ పోలియో ఎరాడికేషన్ ఇనిషియేటివ్ గణాంకాల ప్రకారం.. ఈ ఏడాది ప్రపంచవ్యాప్తంగా 48 'వైల్డ్ పోలియో వైరస్ టైప్-1' కేసులు నమోదయ్యాయి. వీటిలో అత్యధికంగా ఆఫ్ఘనిస్థాన్‌లో 42, పాకిస్థాన్‌లో 6 కేసులు వెలుగుచూశాయి.
ఆఫ్ఘనిస్థాన్‌లో గత ఏడాది 21 కేసులు నమోదు కాగా, ఈ ఏడాది ఆ సంఖ్య రెట్టింపై 42కు చేరడం ఆందోళన కలిగించే విషయం. పాకిస్థాన్‌లో మాత్రం కేసుల సంఖ్య గత ఏడాదితో పోలిస్తే 31 నుంచి 6కు గణనీయంగా తగ్గింది. భారతదేశం విషయానికొస్తే, జనవరి 13, 2011 తర్వాత మన దేశంలో ఒక్క పోలియో కేసు కూడా నమోదు కాలేదు.
పోలియో ఎందుకంత ప్రమాదకరం..?
పోలియో వైరస్ ప్రధానంగా కలుషితమైన నీరు, ఆహారం ద్వారా శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. ఈ వైరస్ నేరుగా నాడీ వ్యవస్థకు చేరుకుని నరాలను దెబ్బతీస్తుంది. దీనివల్ల బాధితులు శాశ్వత పక్షవాతం (Paralysis) బారిన పడే ప్రమాదం ఉంది. పోలియోకు కచ్చితమైన చికిత్స లేదు. కేవలం ముందస్తు నివారణ టీకా మాత్రమే ఏకైక మార్గం.
వ్యాధి సోకిన తొలిదశలో కొందరిలో ఎలాంటి లక్షణాలు కనిపించకపోవడం వల్ల, ఇన్ఫెక్షన్‌ను వెంటనే గుర్తించడం కష్టంగా మారుతుంది.
లక్షణాలు..?
జ్వరం, విపరీతమైన అలసట, తలనొప్పి, వాంతులు, కండరాల నొప్పులు, మెడ పట్టేయడం వంటివి పోలియో ప్రాథమిక లక్షణాలు. వైరస్ తీవ్రత పెరిగితే చేతులు, కాళ్ల కండరాలు బలహీనపడతాయి. ముఖ్యంగా కాళ్లపై పక్షవాతం ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండి శాశ్వత వైకల్యం కలుగుతుంది. శ్వాసక్రియకు సహాయపడే కండరాలకు వైరస్ సోకితే ప్రాణాపాయం కలుగుతుంది. పక్షవాతం బారిన పడిన రోగుల్లో దాదాపు 5 నుంచి 10 శాతం మంది శ్వాసకోశ సమస్యలతోనే ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారని వైద్య నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
టీకాతోనే పూర్తి రక్షణ
పోలియో మహమ్మారి నుంచి చిన్నారులను కాపాడుకునేందుకు ఉన్న ఏకైక ఆయుధం వ్యాక్సినేషన్. ఐదేళ్లలోపు చిన్నారులందరికీ జాతీయ రోగనిరోధక కార్యక్రమంలో భాగంగా ఓరల్ పోలియో వ్యాక్సిన్ అంటే చుక్కల మందు కచ్చితంగా వేయించాలి.
గతంలో టీకా వేయించినప్పటికీ పల్స్ పోలియో కార్యక్రమాల్లో తప్పనిసరిగా పాల్గొని మరోసారి పోలియో చుక్కలు వేయించడం సురక్షితం. టీకాతో పాటు వ్యక్తిగత పరిశుభ్రత చాలా ముఖ్యం. ఎప్పుడూ కాచి చల్లార్చిన లేదా సురక్షితమైన తాగునీరు వాడటం, ఆహారాన్ని మూతపెట్టడం, చేతులు శుభ్రంగా కడుక్కోవడం ద్వారా ఈ వ్యాధి ముప్పును అడ్డుకోవచ్చు.