మీ చిన్నారి కూడా ఏదైనా ఒక పనిపై ఎక్కువ సేపు ఏకాగ్రత నిలపలేకపోతున్నారా..? చదువులో వెనుకబడుతూ, చిన్నచిన్న విషయాలకే చిరాకు పడుతున్నారా? అయితే, అందుకు వారి చేతిలోని స్మార్ట్ఫోన్, అందులో చూసే షార్ట్ వీడియోలు,రీల్స్ వంటివి ప్రధాన కారణం కావచ్చని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
గతంలో ఆన్లైన్ తరగతుల పేరుతో పిల్లల చేతికి అందిన మొబైల్ ఫోన్, ఇప్పుడు వారి నిత్యజీవితంలో ఒక విడదీయరాని వ్యసనంగా మారిపోయింది. గేమింగ్, సోషల్ మీడియా, ముఖ్యంగా నిరంతరం మారిపోయే రీల్స్ చూడటంలో పిల్లలు గంటల తరబడి గడిపేస్తున్నారు. దీనివల్ల కేవలం కంటి చూపు దెబ్బతినడమే కాకుండా, వారి మెదడు ఎదుగుదల, మానసిక ఆరోగ్యంపైనా తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావం పడుతోంది.
డిజిటల్ వ్యసనం బారిన బాల్యం..
భారతదేశంలో 8 నుంచి 14 ఏళ్ల మధ్య వయసున్న ప్రతి ముగ్గురు పిల్లల్లో ఒకరు డిజిటల్ పరికరాల వ్యసనానికి గురవుతున్నారని పలు వైద్య నివేదికలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. రాత్రి పొద్దుపోయే వరకు ఫోన్లు చూడటం వల్ల పిల్లల్లో నిద్ర నాణ్యత దాదాపు 45 శాతం వరకు తగ్గిపోతున్నట్లు అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. సరైన నిద్ర లేకపోవడం వల్ల చిన్న వయసులోనే ఊబకాయం, శరీరంలో ఇన్ఫ్లమేషన్, జ్ఞాపకశక్తి తగ్గడం వంటి సమస్యలు చుట్టుముడుతున్నాయి.
అధ్యయనాలు ఏం చెబుతున్నాయి..?
ప్రముఖ వైద్య పత్రిక 'జామా సైకియాట్రీ' (JAMA Psychiatry) నివేదిక ప్రకారం.. రోజుకు రెండు గంటలకు మించి స్క్రీన్ చూసే పిల్లల్లో ఏకాగ్రత సామర్థ్యం 60 శాతం వరకు క్షీణించే ప్రమాదం ఉంది.
ఎల్లప్పుడూ ఫోన్లకు అతుక్కుపోయే పిల్లల ప్రవర్తనలో, మానసిక స్థితిలో తీవ్ర మార్పులు కనిపిస్తున్నాయి. వీరిలో అసహనం, తొందరపాటుతనం, చిన్న విషయాలకే కోపం తెచ్చుకోవడం వంటి లక్షణాలు పెరుగుతున్నాయి. ఇది నేరుగా వారి చదువు, రోజువారీ కార్యకలాపాలపై ప్రభావం చూపుతోంది.
రీల్స్ మెదడును ఎలా దెబ్బతీస్తున్నాయి..?
చిన్నపిల్లల మెదడు ఎదుగుదల దశలో ఉంటుంది. ఈ సమయంలో వారు చుట్టుపక్కల వాతావరణాన్ని గమనిస్తూ, తోటి పిల్లలతో ఆడుకుంటూ, ఇతరులతో మాట్లాడుతూ కొత్త విషయాలను నేర్చుకోవాలి. కానీ, మొబైల్ ప్రపంచంలో మునిగిపోవడం వల్ల వాస్తవ ప్రపంచంతో వారికి సంబంధం తెగిపోతోంది. ముఖ్యంగా రీల్స్, షార్ట్ వీడియోలలో ప్రతి కొన్ని సెకన్లకు కంటెంట్ మారిపోతూ ఉంటుంది. దీనివల్ల మెదడుకు వేగంగా, సులభంగా వినోదం పొందడం అలవాటవుతుంది. ఫలితంగా, నిదానంగా పుస్తకం చదవడం లేదా ఒకే అంశంపై ఎక్కువ సేపు దృష్టి పెట్టడం వారికి అత్యంత భారంగా అనిపిస్తుంది.
పిల్లలను స్క్రీన్కు దూరం చేయడం ఎలా..?
పెరుగుతున్న స్క్రీన్ టైమ్ పిల్లల భవిష్యత్తుకు పెను ప్రమాదంగా మారకముందే తల్లిదండ్రులు అప్రమత్తం కావాలి. పిల్లలు మొబైల్ లేదా టీవీ చూసేందుకు రోజులో ఒక నిర్దిష్ట సమయాన్ని మాత్రమే కేటాయించాలి. రాత్రి పడుకోవడానికి కనీసం ఒక గంట ముందే ఇంట్లో అన్ని రకాల స్క్రీన్లను ఆపివేయాలి.
ఆటలకు ప్రోత్సాహం: ఇంటి బయట ఆడుకునే ఆటలు, వ్యాయామం వైపు పిల్లలను ప్రోత్సహించాలి. పిల్లలతో కలిసి మాట్లాడటం, కథలు చెప్పడం, ఇండోర్ ఆటలు ఆడటం వంటి వాటికి తల్లిదండ్రులు సమయం కేటాయించాలి. భోజనం చేసే సమయంలో, పడకగదిలో మొబైల్ ఫోన్ల వాడకాన్ని పూర్తిగా నిషేధించాలి.


