మారుతున్న జీవనశైలి, ఆధునిక సమాజంలో పెరుగుతున్న ఒత్తిళ్లు భారతీయులను తీవ్రమైన మానసిక సంక్షోభంలోకి నెడుతున్నాయి. దేశంలో మధుమేహం, బీపీ వంటి శారీరక రుగ్మతలతో పాటు మానసిక అనారోగ్యం కూడా శరవేగంగా విస్తరిస్తోందని అంతర్జాతీయ వైద్య పత్రిక ‘ది లాన్సెట్’ (The Lancet) తన గ్లోబల్ బర్డెన్ ఆఫ్ డిసీజ్ స్టడీ విశ్లేషణలో వెల్లడించింది. గడిచిన మూడు దశాబ్దాలలో (1990 నుండి 2023 మధ్య) దేశంలో యాంగ్జైటీ (ఆందోళన రుగ్మత) కేసులు ఏకంగా 123.5 శాతం పెరగడం గమనార్హం. 1990లో ప్రతి లక్ష మంది జనాభాకు ఆందోళన బాధితులు 2,591 మంది ఉండగా, 2023 నాటికి ఆ సంఖ్య 5,792కు చేరిందని నివేదిక స్పష్టం చేసింది.
యువతపైనే 'యాంగ్జైటీ' ప్రతాపం..
ఈ నివేదిక ప్రకారం.. ముఖ్యంగా 15 నుండి 19 ఏళ్ల మధ్య వయసున్న యువత ఈ సమస్య బారిన ఎక్కువగా పడుతుండటం తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తోంది. చదువుల ఒత్తిడి, కెరీర్ గురించిన ఆందోళనలు, సోషల్ మీడియా ప్రభావం, సైబర్ బుల్లింగ్ వంటివి నేటి యువతను కుంగుబాటుకు గురిచేస్తున్నాయి. కరోనా మహమ్మారి తర్వాత ఆర్థిక అభద్రత, ఒంటరితనం, సామాజిక సంబంధాలు తగ్గడం వంటి కారణాల వల్ల కూడా ఆందోళన, డిప్రెషన్ కేసులు విపరీతంగా పెరిగాయని క్వీన్స్లాండ్ సెంటర్ ఫర్ మెంటల్ హెల్త్ రీసెర్చ్ అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్ డాక్టర్ డామియన్ శాంటోమౌరో తెలిపారు.
భారతీయులను వేధిస్తున్న ప్రధాన మానసిక సమస్యలు:
భారతదేశంలో కేవలం ఆందోళన మాత్రమే కాకుండా ఇతర మానసిక వ్యాధుల ప్రాబల్యం కూడా క్రమంగా పెరుగుతోందని లాన్సెట్ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.
భారతదేశంలో కేవలం ఆందోళన మాత్రమే కాకుండా ఇతర మానసిక వ్యాధుల ప్రాబల్యం కూడా క్రమంగా పెరుగుతోందని లాన్సెట్ గణాంకాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. నివేదిక ప్రకారం, 1990 నుండి 2023 నాటికి దేశంలో వివిధ రకాల మానసిక రుగ్మతల కేసులు గణనీయంగా పెరిగాయి. ఇందులో అత్యధికంగా ఆందోళన (Anxiety Disorders) కేసులు ప్రతి లక్ష మంది జనాభాకు 1990లో 2,591 ఉండగా, 2023 నాటికి 5,792కు చేరి ఏకంగా 123.5 శాతం పెరుగుదలను నమోదు చేశాయి. అదేవిధంగా, తీవ్ర నిరాశ (Major Depressive Disorder) బారిన పడే వారి సంఖ్య ప్రతి లక్ష మందికి 2,147 నుండి 2,799.6 కేసులకు పెరిగింది. వీటితో పాటు, దీర్ఘకాలిక డిప్రెషన్ (Dysthymia) బారిన పడుతున్న వారి సంఖ్య లక్ష మందికి 902 నుండి 948కి చేరగా, తీవ్రమైన మానసిక వ్యాధి అయిన స్కిజోఫ్రీనియా (Schizophrenia) కేసుల సంఖ్య కూడా ప్రతి లక్ష మందికి 1990 నాటి 316 కేసుల నుండి 2023 నాటికి 321 కేసులకు పెరిగింది. ఈ గణాంకాలు దేశంలో మారుతున్న సామాజిక పరిస్థితులు, పెరుగుతున్న మానసిక ఒత్తిళ్లకు అద్దం పడుతున్నాయి. శారీరక ఆరోగ్యాన్నీ దెబ్బతీసే ప్రమాదం!
ఆందోళన అనేది కేవలం మనస్సుకు సంబంధించిన సమస్య మాత్రమే కాదు. దీనిని సకాలంలో గుర్తించి చికిత్స తీసుకోకపోతే, అది శరీరంలోని హార్మోన్ల సమతుల్యతను దెబ్బతీస్తుంది. నిరంతర ఆందోళన వల్ల మనస్సు ఎప్పుడూ ఒక రకమైన అభద్రతా భావంలో ఉండిపోతుంది. దీనివల్ల శ్వాస సరిగ్గా ఆడకపోవడం, ఛాతీ నొప్పి, గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం (Heart Rate), నిద్రలేమి, అధిక రక్తపోటు వంటి తీవ్రమైన శారీరక రుగ్మతలు తలెత్తుతాయని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాదాపు 120 కోట్ల మంది ప్రజలు వివిధ రకాల మానసిక సమస్యలతో జీవిస్తున్నారని, వైకల్యానికి దారితీసే ప్రధాన కారణాలలో గుండె జబ్బులు, క్యాన్సర్ కంటే మానసిక రుగ్మతలే అగ్రస్థానంలో ఉన్నాయని పరిశోధకులు వెల్లడించారు.
ఆందోళన (యాంగ్జైటీ) ప్రధాన లక్షణాలు..
కారణం లేకుండానే విపరీతమైన భయం, కంగారు కలగడం.
భవిష్యత్తు గురించి ఎప్పుడూ ప్రతికూల ఆలోచనలు చేయడం.
నిద్ర పట్టకపోవడం, రాత్రి పూట అకస్మాత్తుగా మెలకువ రావడం.
చిన్న విషయాలకే గుండె వేగం పెరగడం, చేతులు వణకడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది.
నిపుణుల సూచన: నివారణ మార్గాలు ఇవే
మానసిక ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరుచుకోవడానికి రోజువారీ అలవాట్లలో కొన్ని కీలక మార్పులు చేసుకోవాలని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు:
శారీరక శ్రమ: రోజూ కనీసం 30-45 నిమిషాల పాటు వాకింగ్, యోగా లేదా వ్యాయామం చేయడం వల్ల శరీరంలో ఎండార్ఫిన్లు (హ్యాపీ హార్మోన్లు) విడుదలై ఒత్తిడి తగ్గుతుంది.
డిజిటల్ డిటాక్స్: సోషల్ మీడియా, స్మార్ట్ఫోన్ స్క్రీన్ సమయాన్ని వీలైనంత వరకు పరిమితం చేసుకోవాలి.
సమయానికి నిద్ర: రోజూ 7 నుండి 8 గంటల ప్రశాంతమైన నిద్ర మానసిక ప్రశాంతతకు ఎంతో అవసరం.
మీలో లేదా మీ కుటుంబ సభ్యులలో ఆందోళనకు సంబంధించిన లక్షణాలు నిరంతరాయంగా కనిపిస్తుంటే, దానిని నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వెంటనే మానసిక ఆరోగ్య నిపుణులను (Psychiatrist/Psychologist) సంప్రదించి కౌన్సిలింగ్ లేదా వైద్య సహాయం పొందడం శ్రేయస్కరం.