బరువు పెరగడానికి, హార్మోన్లకు ఉన్న లింక్ ఇదే..!

మన శరీర బరువును, జీవక్రియలను (Metabolism) నియంత్రించడంలో హార్మోన్లు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. మరి ఏ ఏ హార్మోన్లు లోపిస్తే బరువు పెరుగుతారో ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం..

బరువు పెరగడానికి కారణమయ్యే ముఖ్యమైన హార్మోన్లు..

1. థైరాయిడ్ హార్మోన్ (Hypothyroidism)..

మెడ భాగంలో ఉండే థైరాయిడ్ గ్రంథి విడుదల చేసే హార్మోన్లు మన శరీర జీవక్రియల వేగాన్ని నియంత్రిస్తాయి. థైరాయిడ్ హార్మోన్ ఉత్పత్తి తగ్గడాన్ని 'హైపోథైరాయిడిజం' అంటారు. ఇది తక్కువైనప్పుడు జీవక్రియ మందగించి, మనం తిన్న ఆహారం శక్తిగా మారకుండా కొవ్వుగా పేరుకుపోతుంది. ఫలితంగా చాలా వేగంగా బరువు పెరుగుతారు.

2. ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్ (Insulin Resistance)..

మనం తిన్న ఆహారం నుండి గ్లూకోజ్‌ను గ్రహించి కణాలకు అందించే బాధ్యత ఇన్సులిన్‌ది. అయితే, మారిన జీవనశైలి వల్ల కణాలు ఇన్సులిన్‌కు స్పందించడం మానేస్తాయి. దీనివల్ల రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు పెరిగి, శరీరం ఆ గ్లూకోజ్‌ను కొవ్వుగా మారుస్తుంది. ముఖ్యంగా పొట్ట చుట్టూ కొవ్వు పెరగడానికి ఇన్సులిన్ అసమతుల్యతే ప్రధాన కారణం.

3. కార్టిసోల్ - స్ట్రెస్ హార్మోన్ (Cortisol)..

ఆధునిక కాలంలో ఒత్తిడి (Stress) అనేది సర్వసాధారణం అయిపోయింది. మనం తీవ్రమైన ఒత్తిడికి గురైనప్పుడు శరీరం 'కార్టిసోల్' అనే హార్మోన్‌ను విడుదల చేస్తుంది. ఈ హార్మోన్ శరీరంలో ఆకలిని ముఖ్యంగా జంక్ ఫుడ్, స్వీట్లు తినాలనే కోరికను పెంచుతుంది. అలాగే కొవ్వును కరగనివ్వకుండా అడ్డుకుంటుంది.

4. ఈస్ట్రోజెన్, ప్రొజెస్టెరాన్ (PCOS / Menopause)..

మహిళల్లో వచ్చే హార్మోన్ల మార్పులు బరువు పెరగడంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయి. ముఖ్యంగా PCOS (పాలిసిస్టిక్ ఓవరీ సిండ్రోమ్) సమస్య ఉన్న యువతుల్లో, అలాగే మెనోపాజ్ దశకు చేరుకున్న మహిళల్లో ఈస్ట్రోజెన్ స్థాయిలలో హెచ్చుతగ్గులు వస్తాయి. ఇది శరీరంలో నీటి శాతాన్ని (Water Retention), కొవ్వును పెంచి బరువు పెరిగేలా చేస్తుంది.

5. లెప్టిన్, గ్రెలిన్ (Appetite-regulating hormones)..

'గ్రెలిన్' మనకు ఆకలి వేసేలా చేస్తే, 'లెప్టిన్' కడుపు నిండిందనే సంకేతాన్ని మెదడుకు పంపుతుంది. నిద్రలేమి, సరైన ఆహారం తీసుకోకపోవడం వల్ల ఈ రెండు హార్మోన్ల సమతుల్యత దెబ్బతింటుంది. దీనివల్ల కడుపు నిండినా కూడా ఇంకా తినాలనే భావన కలిగి ఓవర్ వెయిట్ అవుతారు.

దీనికి పరిష్కారం ఏమిటి..?

అకస్మాత్తుగా బరువు పెరుగుతున్నట్లయితే ముందుగా డాక్టర్‌ను సంప్రదించి థైరాయిడ్, ఇన్సులిన్ వంటి బ్లడ్ టెస్టులు చేయించు కోవాలి. ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలు, పంచదారకు దూరంగా ఉంటూ.. పీచు పదార్థాలు (Fiber), ప్రొటీన్లు ఎక్కువగా ఉండే ఆహారం తీసుకోవాలి.

ప్రతిరోజూ కనీసం 30 నుంచి 45 నిమిషాల పాటు నడక, యోగా లేదా వ్యాయామం చేయడం వల్ల హార్మోన్లు నియంత్రణలో ఉంటాయి.

రోజుకు 7 నుంచి 8 గంటల గాఢ నిద్ర హార్మోన్ల సమతుల్యతకు ఎంతో అవసరం. హార్మోన్ల అసమతుల్యత అనేది ఒక వైద్య పరమైన సమస్య. సరైన జీవనశైలి మార్పులు, అవసరమైతే వైద్యుల పర్యవేక్షణలో మందులు వాడటం ద్వారా దీనిని సులభంగా అధిగమించి, బరువును అదుపులో ఉంచుకోవచ్చు.