మానవ శరీరంలో అత్యంత కీలకమైన అవయవం గుండె. శరీరంలోని ప్రతి భాగానికి ఆక్సిజన్, పోషకాలను సరఫరా చేసేందుకు ఇది నిరంతరం రక్తాన్ని పంపింగ్ చేస్తూనే ఉంటుంది. అయితే, మారుతున్న ఆధునిక జీవనశైలి, విపరీతమైన మానసిక ఒత్తిడి, జంక్ ఫుడ్ సంస్కృతి, శారీరక శ్రమ లేకపోవడం వంటి కారణాల వల్ల ఈ మధ్యకాలంలో గుండె జబ్బుల బారిన పడేవారి సంఖ్య నానాటికీ పెరుగుతోంది.
ఆందోళనకరమైన విషయమేమిటంటే, గుండె జబ్బులకు సంబంధించిన ప్రాథమిక లక్షణాలు చాలా స్వల్పంగా ఉంటాయని, చాలామంది వాటిని సాధారణ అలసటగా భావించి పొరపాటున నిర్లక్ష్యం చేస్తుంటారని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఈ హెచ్చరిక సంకేతాలను ప్రారంభంలోనే గుర్తిస్తే తీవ్రమైన గుండెపోటు, హార్ట్ ఫెయిల్యూర్ వంటి ప్రాణాంతక పరిస్థితుల నుండి మనల్ని మనం కాపాడుకోవచ్చు. మరి గుండె ఆరోగ్యం మందగించిందని సూచించే ఆ 5 ముఖ్యమైన సంకేతాలేంటో ఇప్పుడు తెలుసుకుందామా..?
గుండె జబ్బుల 5 ప్రాథమిక లక్షణాలు..
ఛాతీలో అసౌకర్యం లేదా నొప్పి..
ఛాతీ భాగంలో నొప్పిగా అనిపించడం, బిగుతుగా పట్టేసినట్లు అవ్వడం లేదా ఏదో బరువు పెట్టినట్లు ఒత్తిడి కలగడం గుండె జబ్బుకు అత్యంత ప్రధాన సంకేతం. ఈ నొప్పి కొన్ని నిమిషాల పాటు ఉండి, తగ్గి మళ్లీ వచ్చే అవకాశం ఉంది. కొన్నిసార్లు ఈ నొప్పి ఛాతీ నుండి ఎడమ చేయి, భుజాలు, మెడ లేదా వీపు భాగానికి వ్యాపిస్తుంది. ఇలా పదేపదే జరిగితే వెంటనే అప్రమత్తమవ్వాలి.
చిన్నపాటి శ్రమకే ఆయాసం..
మునుపటిలా కాకుండా కొద్ది దూరం నడిచినా లేదా రెండు మెట్లు ఎక్కినా విపరీతంగా ఆయాసం రావడం, ఊపిరి తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది కలగడం గుండె బలహీనతకు (హార్ట్ ఫెయిల్యూర్) సంకేతం కావచ్చు. గుండె రక్తాన్ని సక్రమంగా పంప్ చేయలేనప్పుడు ఊపిరితిత్తులపై ఒత్తిడి పెరిగి ఈ సమస్య తలెత్తుతుంది.
తీవ్రమైన నీరసం, అలసట..
రాత్రి వేళల్లో బాగా నిద్రపోయి, తగినంత విశ్రాంతి తీసుకున్నప్పటికీ పగటిపూట నిరంతరం అలసటగా, శక్తి లేనట్లుగా అనిపిస్తే దానిని సాధారణ నీరసంగా కొట్టిపారేయకండి. గుండె పనితీరు మందగించినప్పుడు శరీర అవయవాలకు అవసరమైన ఆక్సిజన్ నిండిన రక్తం తగినంత స్థాయిలో అందదు. ఫలితంగా శరీరం త్వరగా అలసిపోతుంది.
క్రమరహిత హృదయ స్పందనలు..
గుండె కొట్టుకునే వేగంలో అకస్మాత్తుగా మార్పులు రావడం, గుండె లయ తప్పి వేగంగానో లేదా మరీ నెమ్మదిగానో కొట్టుకుంటున్నట్లు అనిపించడం గుండె లోపలి సమస్యలను సూచిస్తుంది. ఈ పరిస్థితి తరచూ ఎదురైతే వైద్యులను సంప్రదించడం శ్రేయస్కరం.
పాదాలు, చీలమండలంలో వాపు..
గుండె రక్తాన్ని సమర్థవంతంగా పంప్ చేయలేనప్పుడు, రక్తప్రసరణ వేగం తగ్గి శరీరంలోని కింది భాగాల్లో ద్రవాలు పేరుకుపోవడం మొదలవుతుంది. దీనివల్ల పాదాలు, చీలమండలు, కాలివేళ్లలో వాపులు వస్తాయి. ఇది హార్ట్ ఫెయిల్యూర్కు ముందస్తు హెచ్చరిక కావచ్చు.
గుండెను పదిలంగా ఉంచుకోవడానికి నిపుణుల సూచనలు..
మీ రోజువారీ ఆహారంలో పండ్లు, ఆకుకూరలు, తృణధాన్యాలు ఉండేలా చూసుకోవాలి. ఉప్పు, నూనెల వాడకం తగ్గించాలి.
రోజుకు కనీసం 30 నుంచి 45 నిమిషాల పాటు వాకింగ్, రన్నింగ్ లేదా ఏదైనా వ్యాయామం తప్పనిసరిగా చేయాలి.
గుండెకు శత్రువులైన ధూమపానం, పొగాకు ఉత్పత్తులకు పూర్తిగా దూరంగా ఉండాలి.
ప్రాణాయామం, యోగా లేదా ధ్యానం ద్వారా రోజువారీ మానసిక ఒత్తిడిని నియంత్రించుకోవాలి.
ముందస్తు జాగ్రత్తగా బీపీ, షుగర్ , కొలెస్ట్రాల్ స్థాయిలను క్రమం తప్పకుండా పరీక్షించుకోవాలి.
రోజుకు కనీసం 7 నుంచి 8 గంటల ప్రశాంతమైన నిద్ర శరీరానికి, గుండెకు ఎంతో అవసరం.
శరీరం ఇచ్చే చిన్న చిన్న సంకేతాలను సకాలంలో గుర్తించి, జీవనశైలిలో మార్పులు చేసుకోవడం ద్వారా గుండెను పది కాలాల పాటు పదిలంగా ఉంచుకోవచ్చు..!